Bước ngoặt trong điều trị động kinh bằng robot định vị thần kinh hàng đầu thế giới

Ảnh hưởng nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do động kinh

Bé B.Q.K. (sinh năm 2016, Hà Nội) bắt đầu xuất hiện những cơn co giật bất thường từ 5 năm trước. Chị C.L.V, mẹ bé, chia sẻ, ban đầu con đáp ứng thuốc khá tốt, nhưng đến năm 2024, dù tăng liều và kết hợp nhiều loại thuốc, con vẫn lên cơn thường xuyên, có ngày hàng chục lần.

Các cơn co giật kéo dài không chỉ khiến bé có nguy cơ té ngã, chấn thương mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Suốt 5 năm qua, gia đình đã đưa con đi nhiều nơi, thậm chí ra cả nước ngoài, nhưng tình trạng của bé không cải thiện. Gia đình vẫn luôn tìm cách để con có được cuộc sống bình thường như trước đó 5 năm.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 30% bệnh nhân động kinh không đáp ứng với điều trị bằng thuốc – tình trạng gọi là động kinh kháng trị. Trong những trường hợp này, phẫu thuật loại bỏ ổ động kinh là một trong những lựa chọn hiệu quả nhất. Tuy nhiên, việc xác định chính xác vị trí tổn thương trong não lại vô cùng khó khăn, nhất là khi vùng bệnh nằm sâu hoặc lan rộng.

Trường hợp của bé K. là một ca phức tạp. Các kỹ thuật hiện có như điện não đồ da đầu, cộng hưởng từ (MRI) hay PET scan đều không phát hiện được ổ động kinh rõ ràng. Bệnh nhi đã sử dụng tối đa liều thuốc nhưng không thể kiểm soát bệnh.

Sau quá trình thăm khám, hội chẩn đa chuyên khoa và đánh giá toàn diện, các bác sĩ tại Vinmec Central Park đã quyết định ứng dụng kỹ thuật hiện đại nhất: đặt điện cực nội sọ dưới định vị của Robot AutoGuide – một công nghệ chưa từng được triển khai trước đây tại Việt Nam.

Cơ hội cho các bệnh nhân động kinh kháng trị

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Trương Văn Trí – Trưởng khoa Ngoại thần kinh, để xác định chính xác ổ động kinh, các bác sĩ cần cấy điện cực sâu vào não và ghi điện não đồ nội sọ (SEEG) liên tục nhiều ngày. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối để không làm tổn thương các cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng.

Trong ca này, Robot AutoGuide đóng vai trò như một hệ thống dẫn đường thông minh, giúp bác sĩ định vị và đưa điện cực vào não bộ một cách chính xác, nhanh chóng, hạn chế tối đa xâm lấn.

Cánh tay robot được lập trình sẵn, bảo đảm điện cực đi đúng vị trí cần khảo sát mà không ảnh hưởng đến các vùng chức năng. Vết mổ nhỏ chỉ vài milimet, giúp giảm đau, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và rút ngắn thời gian phẫu thuật đáng kể.

Theo bác sĩ Trí, trước đây, việc định vị đặt điện cực chủ yếu dựa vào tay nghề và kinh nghiệm. Nay, với AutoGuide, các bác sĩ đạt được độ chính xác tối đa trong những ca bệnh phức tạp.

Quá trình theo dõi điện não đồ nội sọ kéo dài 7 ngày, dưới sự hỗ trợ của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nakae Shunsuke, chuyên gia thần kinh đến từ Nhật Bản. Dữ liệu ghi lại giúp xác định ổ động kinh của bé K. nằm sâu tại vùng trán ổ mắt phải và thùy trán dưới – nơi tập trung nhiều dây thần kinh và mạch máu lớn như thị giác, khứu giác.

Ngày 17/6, ca phẫu thuật loại bỏ ổ động kinh được ê-kíp của bác sĩ Trí thực hiện. Nhờ định vị chính xác từ robot, phẫu thuật diễn ra an toàn, hạn chế mất máu, thời gian can thiệp ngắn, không để lại di chứng thần kinh.

Sau hơn 1 tháng hậu phẫu, bé B.Q.K. hồi phục tốt, sinh hoạt và vui chơi bình thường, không có bất kỳ khiếm khuyết thần kinh nào.

"Chúng tôi ghi nhận chỉ có 2 cơn giật nhẹ trong khi ngủ – so với hàng chục cơn mỗi ngày trước đó. Theo y văn, phẫu thuật động kinh có thể giúp 60–80% bệnh nhân kiểm soát hoặc hết hoàn toàn co giật nếu thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật", bác sĩ Trí cho hay.

Thành công của ca bệnh đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa: ngoại thần kinh, nội thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức… cùng chiến lược đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và nhân lực tại Vinmec.

Vinmec Central Park hiện là một trong số ít cơ sở y tế tại Việt Nam: triển khai thành công đặt điện cực nội sọ SEEG, sở hữu hệ thống Robot định vị AutoGuide, có đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu tại nước ngoài, hợp tác thường xuyên với chuyên gia quốc tế.

Mô hình điều trị cá thể hóa – thiết kế phác đồ riêng cho từng bệnh nhân – cũng là điểm khác biệt giúp nâng cao hiệu quả điều trị, đặc biệt ở trẻ nhỏ – nhóm bệnh nhân rất nhạy cảm với mọi tổn thương thần kinh.

Theo bác sĩ Trí, ca phẫu thuật thành công tại Vinmec Central Park không chỉ giúp bé K. thoát khỏi những cơn co giật dai dẳng, mà còn mở ra một hướng đi hoàn toàn mới trong điều trị bệnh lý thần kinh phức tạp.

Ca phẫu thuật do Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park (Thành phố Hồ Chí Minh) thực hiện đánh dấu bước đột phá trong điều trị bệnh lý thần kinh phức tạp, mở ra hy vọng cho hàng nghìn bệnh nhân động kinh tại Việt Nam.